Có Long Thành, Tân Sơn Nhất còn bay quốc tế chặng nào?

Sẽ "phân vai theo thị trường"

Tổng công ty Cảng hàng không VN (ACV) cho biết đang hoàn thiện phương án đề xuất phân chia khai thác giữa 2 cảng hàng không quốc tế Long Thành và Tân Sơn Nhất, chuẩn bị trình Cục Hàng không VN phê duyệt.

Phương án phân chia và khai thác được xây dựng trên nguyên tắc hài hòa giữa sân bay Long Thành và Tân Sơn Nhất theo nguyên lý "phân vai theo thị trường" thay vì dịch chuyển cơ học toàn bộ sản lượng. Đồng thời, ACV đã chính thức nhận được đăng ký khai thác tại sân bay Long Thành từ các hãng bay trong nước, trong đó có 2 hãng bay lớn nhất là Vietnam Airlines và Vietjet.

Cụ thể, Vietjet dự kiến bố trí 3 máy bay tại Long Thành từ giai đoạn khai thác thử nghiệm, khoảng đầu tháng 12.2026 đến ngày 15.1.2027 với các chặng bay đến Hà Nội, Hải Phòng, Vinh và Thanh Hóa, trung bình 18 chuyến/ngày. Giai đoạn tiếp từ 16.1 - 9.6.2027, hãng sẽ mở thêm các chặng Đà Nẵng, Huế, Phú Quốc, điều động thêm 4 - 6 máy bay Airbus A320, A321 thường trực tại Long Thành, nâng tần suất lên khoảng 26 - 42 chuyến/ngày.

ẢNH: ĐỘC LẬP

Đến lịch bay mùa hè 2027, Vietjet sẽ kết hợp các đường bay nội địa và quốc tế đến Đông Nam Á, Sri Lanka từ Long Thành, sau đó mở thêm các đường bay dài đến Ấn Độ, Úc và châu Âu, đồng thời cam kết mở tối thiểu 2 đường bay quốc tế trong giai đoạn đầu.

Trong khi đó, Vietnam Airlines đề xuất khai thác 4 đường bay quốc tế tại Long Thành sau khi sân bay đưa vào hoạt động, gồm: TP.HCM đi sân bay quốc tế Đại Hưng (Bắc Kinh, Trung Quốc), sân bay quốc tế Hồng Kông (Trung Quốc), sân bay quốc tế Bạch Vân (Quảng Châu, Trung Quốc), sân bay quốc tế Manila (Philippines).

Đại diện Vietnam Airlines lý giải, giai đoạn đầu từ đầu tháng 12 tới hết lịch bay mùa đông 2026, hãng ưu tiên lựa chọn nhóm đường bay có số khách nối chuyến thấp nhất và ít giải tỏa nhất (đặt vé vào sát ngày hơn) ra sân bay Long Thành.

Trước đó, ACV đưa phương án các hãng chuyển khai thác các đường bay quốc tế đi/đến châu Âu, châu Mỹ, châu Đại Dương, Nam Á và Trung Á ngay trong giai đoạn đầu sân bay Long Thành mới khai thác. Tuy nhiên, Vietnam Airlines nhận định đây là những đường bay có tỷ lệ nối chuyến cao nhất trong mạng bay của hãng, đặc biệt là kết nối với khu vực Đông Bắc Á và Đông Nam Á (nhóm này được đề xuất giữ khai thác tại Tân Sơn Nhất). Vì thế, việc chuyển khai thác theo đề xuất trên có thể gây ảnh hưởng lớn đến đối tượng khách nối chuyến giữa hai nhóm khu vực này.

Hơn nữa, Vietnam Airlines hiện nay gần như là hãng khai thác đường bay thẳng duy nhất đến châu Âu, châu Mỹ, và có thị phần cao trên các đường bay Úc - châu Đại Dương, Ấn Độ. Nhóm khu vực này thường mua vé xa ngày, nên việc chuyển khai thác ra Long Thành sẽ gây khó khăn trong việc giải tỏa khách mất nối chuyến tại Tân Sơn Nhất.

Do đó, hãng đề xuất toàn bộ nhóm đường bay châu Âu, châu Mỹ, châu Đại Dương, Trung Quốc, Ấn Độ và một số đường bay Đông Nam Á để phục vụ nối chuyến sẽ khai thác tại sân bay Long Thành từ lịch bay mùa hè 2027. Các đường bay nội địa khai thác tại sân bay Long Thành chỉ chủ yếu phục vụ nối chuyến quốc tế và một số chuyến nội địa gắn với tàu xếp quốc tế quay đầu.

Ngoài ra, đầu tháng 6, ACV đã xúc tiến, phối hợp với các đối tác, các hãng bay quốc tế để mở thêm 21 đường bay tiềm năng chưa có đường bay thẳng đến TP.HCM trong giai đoạn trung hạn 2025 - 2030, tập trung vào các thị trường Đài Loan, Trung Quốc và một số thị trường tiềm năng như Ấn Độ, Sri Lanka, Malaysia, Indonesia, Bangladesh, Mỹ, Thái Lan, châu Âu.

Khai thác song song mạng bay quốc tế

Trao đổi với Thanh Niên sáng qua 10.7, ông Nguyễn Cao Cường, Chủ tịch HĐQT ACV, đã giải đáp nhiều băn khoăn của người dân liên quan tới việc phân chia khai thác giữa 2 sân bay.

Đầu tiên về lộ trình, ACV tập trung dồn sức đưa sân bay Long Thành vào khai thác đúng hẹn tháng 12 tới và lộ trình chia làm 3 giai đoạn.

Giai đoạn 1 (từ tháng 12.2026 - 3.2027), các hãng sẽ tự nguyện đăng ký khai thác tại sân bay mới, chủ yếu tập trung vào số ít đường bay nội địa.

Giai đoạn 2 (từ tháng 3.2027 - 10.2027), sân bay Long Thành sẽ đón nhận các hãng hàng không quốc tế và nội địa đăng ký khai thác theo lịch bay mùa hè, hướng tới mục tiêu đạt tới công suất 50% trên cơ sở tự nguyện đăng ký.

Giai đoạn 3, tính từ sau tháng 10.2027 trở đi sẽ là thời điểm Long Thành khai thác tối đa công suất từ trên 50 - 100%.

Theo ông Nguyễn Cao Cường, việc phân chia lộ trình dự kiến như vậy là vô cùng cấp thiết, bởi thực tiễn khai thác nhà ga T3 cũng như kinh nghiệm các nhà ga khác trên thế giới cho thấy một cảng hàng không mới phải cần thời gian gần cả năm để "chạy rô-đa". Sau khi hoàn thiện toàn bộ mới đưa vào khai thác để đạt công suất tối ưu, đảm bảo quá trình khai thác an toàn, không bị gián đoạn.

Về phương án phân chia khai thác giữa 2 sân bay, Chủ tịch HĐQT ACV khẳng định quan điểm nhất quán rằng đây là một cặp sân bay hoạt động song song để phát triển kinh tế vùng. Việc phân bổ khai thác trên cơ sở các hãng hàng không tự nguyện đăng ký, phụ thuộc vào nhu cầu thực tế của hành khách và phương án khai thác của hãng hàng không.

Đơn cử, đối với những đường bay dưới 1.000 km như Campuchia, Lào, Thái Lan về đây, đa số là khách trung chuyển thì vẫn khai thác ở sân bay Tân Sơn Nhất. Còn những chặng bay đường dài như châu Âu, ít khách trung chuyển thì bay về Long Thành; hoặc các hãng chủ động chọn Long Thành làm nơi tập trung cho các chuyến bay freighter chuyên chở hàng hóa, chuyến bay charter du lịch của Trung Quốc, Đài Loan, Nhật, Hàn Quốc.

Sự điều tiết này tùy thuộc nhu cầu thực tế của hành khách, cũng không cố định cứ đường bay dài thì bay ở Long Thành, đường bay ngắn thì bay ở Tân Sơn Nhất. Đơn cử, khách từ Úc có nhu cầu đi các tỉnh miền Đông thì họ chọn bay về Long Thành; còn những khách có nhu cầu tới TP.HCM thì họ bay thẳng về Tân Sơn Nhất. Các hãng hàng không vẫn có thể khai thác cùng lúc 1 đường bay tại 2 sân bay, thậm chí có thể linh hoạt sắp xếp cùng một giờ bay, cùng một điểm đến, tại 2 sân bay. Các hãng cũng có thể tách lịch khai thác xen kẽ các ngày trong tuần, chia lịch bay chứ hoàn toàn không phải là dịch chuyển. Sự phân luồng tự nhiên này vừa giúp Tân Sơn Nhất đảm bảo khai thác tối đa công suất 50 triệu khách, vừa đẩy mạnh khai thác tại sân bay Long Thành.

"Đó là lý do vì sao sắp tới chúng tôi vẫn sẽ tái thiết, mở rộng nhà ga T1 sân bay Tân Sơn Nhất to hơn nữa, mới hơn nữa để nhà ga T1 mới không chỉ khai thác đường bay quốc nội như trước mà còn được bổ sung phục vụ hoạt động bay quốc tế, mở rộng thêm năng lực đón khách quốc tế để giảm tải cho nhà ga T2 đã quá tải", ông Nguyễn Cao Cường thông tin thêm.